Ruimte om te doen: tips om gedeelde ruimte in Demerland beter te benutten

Avansa bracht in Demerland organisaties die met verenigingen en burgerinitiatieven werken samen rond de centrale vraag hoe burgerinitiatieven in de regio versterkt konden worden.

De ervaringen van de partners enerzijds en diepte-interviews met burgerinitiatieven anderzijds brachten een breder gedeelde nood naar boven: de toegang tot kwaliteitsvolle gemeenschapsinfrastructuur.

We gingen samen op verder onderzoek en bevroegen burgerinitiatieven en betrokken ambtenaren uit Begijnendijk, Scherpenheuvel-Zichem, Diest, Aarschot, Tielt-Winge en Bekkevoort.

Uit deze gesprekken en ervaringen destilleerden we zes praktische tips om gemeenschapsinfrastructuur beter te benutten en zo burgerinitiatief, sociale cohesie en een toekomstbestendig verenigingsleven te versterken.

Bepaal je visie

Hoe maakt jouw gemeente ruimte voor initiatief?

Welke visie heb je als lokaal bestuur op het aanbod aan infrastructuur voor vrije tijd in je gemeente? Stem je plannen af op de noden van verenigingen en inwoners en geef hun inspraak in deze oefening.

Een duidelijke langetermijnvisie op gemeenschapsinfrastructuur vormt de basis die helpt om kansen die zich onverwacht aandienen sneller en beter te beoordelen. Zo kan je inschatten of een investering aansluit bij de noden van je gemeente en bijdraagt aan je doelstellingen.

Vraag jezelf af:

• Welke functies moet onze infrastructuur vervullen: ontmoeting, sport, cultuur, jeugd of een andere functie of combinatie?
• Hoe kijken we naar spreiding en nabijheid?
• Hoe maken we onze lokalen toegankelijk?
• Breng niet alleen het gemeentelijk patrimonium in kaart, maar kijk ook naar parochiezalen, cafés en andere bestaande of toekomstige plekken. Ook een kerkenbeleidsplan kan hierin een rol spelen.

Wat levert het op?

• Snellere beslissingen bij onverwachte kansen, bijvoorbeeld een leegstaand pand
• Betere afstemming op de noden van verenigingen en inwoners

✨ Nood aan wat handvaten om zelf een masterplan op te maken? De Federatie helpt je op weg.

Maak informatie vindbaar

Zo vindt iedereen de juiste plek

Niet iedereen is even digitaal vaardig, maar de meeste mensen zoeken wel online naar informatie. Zorg ervoor dat je aanbod overzichtelijk en toegankelijk is voor iedereen die een plek zoekt om iets te organiseren.

• Bundel alle beschikbare zalen, lokalen en plekken op één overzichtelijke pagina op je website met informatie over capaciteit en prijs en eventueel de agenda met beschikbaarheid.
• Kijk vanuit het standpunt van een burger die informatie zoekt naar je website. Bundel bijvoorbeeld nuttige informatie voor vrijwilligers die iets willen organiseren.
• Zorg voor een menselijk aanspreekpunt voor wie hulp nodig heeft.

Wat levert het op?

• Minder telefoontjes met dezelfde vragen
• Meer gebruik van beschikbare ruimtes
• Tevreden inwoners die vlot hun weg vinden

✨ Stad Aarschot bundelt op één pagina alle zalen, vergunningen en praktische info zoals vrijwilligersverzekering en reclameborden.

Verlaag de drempel

Wie mag gebruikmaken van je lokalen?

Kijk kritisch naar je toegangs- en prijzenbeleid. Wie stimuleer je om gebruik te maken van je lokalen: privé-feesten, erkende verenigingen of ook nieuwe, opstartende gemeenschapsinitiatieven?

Vragen om te overwegen:

• Sluit je beleid aan bij de doelstellingen die je als lokaal bestuur koppelt aan je gemeenschapsinfrastructuur?
• Maak je het makkelijk voor kleinschalige initiatieven om een lokaal te huren?

Wat levert het op?

• Meer gebruik van lokale infrastructuur
• Sterkere sociale cohesie door lagere drempels voor nieuwe initiatieven
• Positieve beeldvorming voor je gemeente als plaats waar initiatief wordt gestimuleerd

✨ In Tielt-Winge geldt het verenigingstarief ook voor inwoners die een activiteit organiseren die het privé-initiatief overstijgt. Dat verlaagt de drempel voor opstartende of kleinschalige initiatieven die nog niet erkend zijn.

Over de publicatie

Deze nota kwam tot stand in samenwerking met Socius, steunpunt voor sociaal cultureel werk, Eerstelijnszone Demerland, Geïntegreerd Breed Onthaal Demerland, CM/Gezonde Buurt Demerland, Samana en Landelijke Gilden.