Democratie

De Stille Stem: drie innovatieve methodieken om ongehoorde stemmen in besluitvorming te betrekken

Wat als het bodemleven meebeslist over bouwprojecten? Of als ongeboren baby's een stem krijgen in klimaatconferenties en er geluisterd wordt naar mensen in onderdrukkende situaties? Tijdens De Stille Stem op 14 februari in de Leuvense Maakleerplek bogen zeventig deelnemers zich over deze vragen en testten ze drie innovatieve methodieken uit om ongehoorde stemmen in besluitvorming te betrekken. Het werd een namiddag van verbeelding, vertraging, experiment en plezier.

BLOG De Stille Stem 8
BLOG De Stille Stem 2

Forumtheater: hoe theater onderdrukte stemmen versterkt

Forumtheater geeft letterlijk een podium aan mensen die normaal niet gehoord worden. Tijdens ‘De Stille Stem’ speelden acht (jong)volwassenen in therapeutische dagbehandeling bij Zorggroep Sint-Kamillus twee scènes over pesten en labels.

Na de laatste, slecht aflopende scène — zoals bij elk Forumtheater het geval is — zoekt het publiek samen met hen naar oplossingen en leert zo hoe je deze methode kunt inzetten voor:

  • Inclusieve besluitvorming in zorg, onderwijs of als lokaal bestuur
  • Teamtraining rond empathie en perspectiefwisseling
  • Betrekken van burgers bij complexe maatschappelijke vraagstukken

Verschillende deelnemers zijn zichtbaar geraakt door het Forumtheater waarmee ze net kennismaakten.

Amai, dit was pakkend. Chapeau voor Laura. Dat ze uit zo’n jeugd opgroeit tot zo’n sterke vrouw!”
Geert, deelnemer Forumtheater
BLOG De Stille Stem 5

Wil jij ook Forumtheater inzetten in jouw organisatie of gemeente?

‘De Stille Stem' maakt duidelijk hoe krachtig het is om ruimte te maken voor stemmen die we meestal niet horen. Wanneer we het aandurven om andere perspectieven binnen te brengen, verandert het gesprek en misschien ook de beslissing.

Neem contact op met ons voor een workshop of traject op maat. Samen maken we ongehoorde stemmen luider.

Het Parlement der Dingen: besluitvorming met niet-menselijke belangen

Stel je een plek voor waar jong en oud samenkomen om tradities, cultuur en natuur een stem te geven. Waar we samen in gesprek gaan met alles om ons heen en luisteren naar wat de wereld ons te vertellen heeft.

Net als in een echt parlement is het Parlement der Dingen een zitting waar belangen worden vertegenwoordigd. Niet alleen onze menselijke belangen, maar ook die van onze omgeving: dieren, planten en dingen.

  • BLOG De Stille Stem 9
  • BLOG De Stille Stem 18
Het aannemen van een niet-alledaags perspectief – zoals water, bodemleven of zelfs een gevoel – werkte bevrijdend en prikkelde de verbeelding
Lizzy, deelnemer en redacteur van het krantje ‘De Stille Stem’

Het Parlement der Dingen geeft een stem aan dingen die doorgaans onmondig zijn. Dat biedt de kans om discussies vanuit een ander perspectief te bekijken, voorbij de belangen van onze eigen soort.

Samen onderzoeken we of deze methodiek een verrijking kan zijn voor beslissingsprocedures in gemeenten en organisaties. Stel: een braakliggend terrein maakt plaats voor een sociaal bouwproject met een crèche en speeltuin. Welke dingen moeten we uitnodigen voor ons parlement?

Tijdens deze workshop namen deelnemers het perspectief in van bodemleven, wachtlijsten voor huisvesting en zelfs abstracte begrippen als ‘angst’ en ‘evenwicht’. Het resultaat? Een discussie die ver voorbij menselijke belangen ging.

Wat leerde het Parlement der Dingen ons?

  • Niet-menselijke belangen kunnen besluitvorming verrijken met nieuwe perspectieven.
  • Het aannemen van een ander perspectief prikkelt de verbeelding en stimuleert creativiteit.

Benieuwd hoe dit werkt in jouw project?

BLOG De Stille Stem 21

Human Layers: verbinding met toekomstige generaties

Human Layers is een meditatieve methode die het langetermijndenken prikkelt. Deelnemers maken een ‘tijdswandeling’ en schrijven een brief aan een jongere die veel voor hen betekent.

Deze ontroerende methodiek helpt mensen zich open te stellen voor zowel de stem van de geschiedenis als het perspectief van toekomstige generaties.

Een pakkend citaat gecapteerd door de makers van het krantje 'De Stille Stem' zette meteen de toon:

Het is 3.23 uur en ik kan niet slapen omdat mijn achterkleinkinderen mij vragen: 'Wat deed je toen de aarde uit elkaar viel?

Deze zin zindert na. Stel dat we alle beleidsbeslissingen met deze vraag in ons achterhoofd zouden nemen, hoe zou de wereld er dan uitzien? Wat kunnen we als mensheid betekenen in deze cruciale periode? En wat willen we dat de generaties na ons over ons zeggen?

Deze vragen vormden de rode draad van de oefening. Dit krachtige moment van reflectie liet een diepe indruk achter.

Waarom Human Layers?

  • Het verbindt je organisatie met toekomstige generaties
  • Het vergroot het bewustzijn van maatschappelijke impact
  • Inspireert tot duurzame beslissingen
  • Universeel inzetbaar: van gemeentebesturen en bedrijven tot zorginstellingen

ToekomstTinder: niet swipen, maar verbinden

Geen datingapp, maar een unieke methodiek waarbij deelnemers elkaar ontmoeten op basis van hun ideale wereldbeeld. Tijdens ‘De Stille Stem’ kozen deelnemers een afbeelding die hun droomsamenleving vertegenwoordigde en gingen op zoek naar een match.

  • BLOG De Stille Stem 22
  • Wereldbeeld 4 1

Welk beeld raakt jou?

Welke waarden vind jij belangrijk? Deelnemers kozen voor:

  • Technologie ten dienste van de mens
  • Leven in harmonie met elkaar en de natuur
  • Een zelfvoorzienende, ecologisch comfortabele samenleving

De Toekomstpersers: de lokale pers van morgen?

Tijdens De Stille Stem was er een bijzondere rol weggelegd voor de Toekomstpersers. Geen digitale nieuwsbrief, geen haastig bericht, maar wel een ambachtelijke krant, met de hand opgebouwd en gedrukt met een milieuvriendelijke risoprinter. Aan het eind van de dag rolde de krant letterlijk van de pers, gevuld met indrukken, verhalen en nieuwe perspectieven.

De Toekomstpersers bewijzen: lokale pers kan anders. Traag, betrokken, verbeeldingsrijk en met oog voor onderbelichte stemmen.

Stel je voor: elke gemeente met zo’n groep – kritisch, creatief en zonder winstoogmerk – die experimenten volgt, vragen stelt en nieuwe verhalen zichtbaar maakt.

Met dank aan Lizzy Housen, Erica Baptist, Ivar Hermans, Geert Vranckx, Kaat Vanden Abeele, June Delaet, Jan Vannoppen, Leen Gielens en Martine De Flander.

BLOG De Stille Stem 28

Wil jij ook deze methodieken inzetten in jouw organisatie, gemeente of groep?

‘De Stille Stem' maakt duidelijk hoe krachtig het is om ruimte te maken voor stemmen die we meestal niet horen. Wanneer we het aandurven om andere perspectieven binnen te brengen, verandert het gesprek en misschien ook de beslissing.

Neem contact op met ons voor een workshop op maat of om een gazet te maken over jouw dorp of buurt. Samen maken we ongehoorde stemmen luider.

Piet Van Meerbeek

Educatief medewerker Meer info
Datum bericht vr 17 april '26